เปิดเบื้องลึกศึกชิงช่องแคบฮอร์มุซ ตัวประกันเศรษฐกิจที่ทั่วโลกต้องจับตา

ในช่วงเวลานี้ นานาประเทศ ให้ความสนใจกับ สถานการณ์ ระหว่างประเทศ ณ เมืองหลวงของปากีสถานอย่างใกล้ชิด การเจรจานี้ ไม่ใช่เพียงแค่ รายงานข่าวทั่วไป แต่ ทุกถ้อยคำ ทุกกระบวนการ ของเหล่านักการทูต และ ผู้นำระดับสูง ที่เดินทางมารวมตัวกันในกรุงอิสลามาบัด กำลังเป็นตัวแปรสำคัญในการ กำหนด ว่า ต้นทุนน้ำมัน ห่วงโซ่อุปทานสินค้า และ ตลาดทุนระหว่างประเทศ จะขับเคลื่อนไปในทิศทางใดในอนาคตอันใกล้ สำหรับ นักลงทุนรุ่นใหม่ ที่อาจจะ มองว่า ความขัดแย้งระหว่างอิหร่านและสหรัฐอเมริกาเป็น เรื่องไกลตัว ขอบอกตรงๆ เลยว่า ไม่ใช่แบบนั้นเลย ตราบใดที่ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งถือเป็น เส้นทางคมนาคมหลัก ในการขนส่งน้ำมันดิบเกือบ หนึ่งในห้า ของโลก ยังคงเผชิญกับ ความเสี่ยง ทุกสิ่งทุกอย่าง ตั้งแต่ ต้นทุนน้ำมันที่ปั๊ม ราคาสินค้าอุปโภคบริโภค ไปจนถึง ต้นทุนการดำเนินธุรกิจ ของผู้ประกอบการไทย ย่อมหลีกเลี่ยงผลกระทบไม่ได้อย่างแน่นอน

ก่อนที่จะวิเคราะห์สถานการณ์ปัจจุบัน เราต้องย้อนกลับไปดู จุดเริ่มต้น ที่เกิดขึ้นในช่วงต้นปี ที่เป็นจุดเปลี่ยน โดยชนวนเหตุสำคัญ เริ่มต้นขึ้นจากการเปิดฉากโจมตีทางอากาศ ครั้งใหญ่ ต่อประเทศอิหร่าน เพื่อทำลาย โครงสร้างพื้นฐานทางทหาร โครงการนิวเคลียร์ และระบบขีปนาวุธ นำไปสู่ความสูญเสีย ต่อบุคคลระดับสูง แน่นอนว่า ทางฝั่งอิหร่านได้ทำการ ตอบแทน ด้วยการส่งจรวดและโดรนโจมตี พื้นที่ยุทธศาสตร์ รวมถึงการใช้มาตรการรุนแรง ปิดช่องแคบฮอร์มุซ ถือเป็นการปิดตายช่องทาง ของตลาดพลังงานโลก ในทันที

ภายหลังจากการเผชิญหน้าทางทหาร ดำเนินมาเป็นระยะเวลาหนึ่ง รัฐบาล ปากีสถานก็ได้ก้าวเข้ามา แสดงบทบาท เป็นตัวกลางไกล่เกลี่ย ที่ได้รับการยอมรับจากทั้งสองฝั่ง จนกระทั่งสามารถ จัดทำ มาตรการหยุดยิงชั่วคราว เพื่อเป็นจุดเริ่มต้น นำไปสู่กระบวนการเจรจาโต๊ะกลม ครั้งแรก ในกรุงอิสลามาบัด โดยมีการหารือยาวนาน หลายสิบชั่วโมง ตลาดทุนโลก แต่ ในท้ายที่สุด ก็ยังไม่สามารถ บรรลุข้อตกลงที่ถาวรได้

สำหรับการพบปะ รอบแรกที่เมืองหลวงของปากีสถาน ประกอบด้วย คณะผู้แทนระดับสูงและผู้เชี่ยวชาญ จากทั้งสองประเทศ โดยทางฝั่งสหรัฐฯ ได้ส่งทีมงาน จำนวนมาก ที่นำโดยผู้บริหารระดับสูงและทูตพิเศษ ขณะที่ คณะผู้แทนของอิหร่านก็ประกอบด้วย ประธานรัฐสภาและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ อย่างไรก็ตาม ประเด็นหลักที่ทำให้การหารือ ไม่สามารถเดินหน้าต่อได้ มีอยู่สองประเด็นใหญ่ ที่ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมลดละ คือ:

ผลลัพธ์ที่คลาดเคลื่อน ในการเจรจารอบดังกล่าว สะท้อนให้เห็นถึง ช่องว่างทางความคิด ที่ยากจะประสาน แม้ว่าจะมีรายงานข่าวว่าทั้งสองฝ่าย จวนเจียนจะ บรรลุข้อตกลงในบางหัวข้อแล้วก็ตาม แต่ด้วยเงื่อนไข เชิงลึก ทำให้โต๊ะเจรจาในรอบแรก ไม่อาจสร้างปาฏิหาริย์ได้

เมื่อเข้าสู่ ช่วงเวลาต่อมา สถานการณ์ทางการทูต ทวีความซับซ้อนและ น่าจับตามองอย่างยิ่ง มีรายงานว่ารัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน บินตรงไปยัง พื้นที่เจรจาในปากีสถาน แต่ทว่า จากทางโฆษกอย่างเป็นทางการ ที่ระบุว่า ยังไม่มีกำหนดการที่จะประชุม โดยตรง กับทางคณะผู้แทนจากประเทศสหรัฐอเมริกา ในส่วนของ ทำเนียบขาวเองก็ได้ออกแถลงการณ์ว่า ผู้แทนระดับสูง มีความพร้อมที่จะเดินทางไป พิจารณาเงื่อนไข ทว่าสถานการณ์กลับพลิกผันในนาทีสุดท้าย

ผู้นำสหรัฐฯ ได้ประกาศยกเลิก การเดินทาง อย่างกะทันหัน พร้อมระบุว่า ข้อเสนอและเอกสารที่ได้รับจากฝั่งตรงข้าม ยังไม่มีความพร้อม และไม่คุ้มค่ากับการเดินทางระยะไกล โดยหันไปเน้น การสื่อสารผ่านช่องทางโทรศัพท์ เพื่อหลีกเลี่ยงความขัดแย้งต่อหน้า กระบวนการนี้ เกิดขึ้นท่ามกลางรายงานข่าวว่า คณะผู้แทนของอีกฝ่าย เดินทางกลับจาก เมืองหลวงปากีสถานไปแล้ว ทำให้โต๊ะเจรจาในรอบนี้ ต้องสิ้นสุดลง โดยที่ยังไม่ได้เริ่มหารืออย่างเป็นทางการ

เพื่อให้เข้าใจ ถึงความสำคัญอันยิ่งใหญ่ของพื้นที่แห่งนี้ จำเป็นต้องศึกษา ลักษณะทางภูมิศาสตร์และบทบาทของ ช่องแคบฮอร์มุซ อันเป็นช่องแคบ ที่มีความกว้างเพียงไม่กี่สิบกิโลเมตร ในจุดที่แคบที่สุด แต่ทำหน้าที่เป็น เส้นทางหลัก ของพลังงานน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติ สู่ภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก คิดเป็นสัดส่วนมหาศาล เมื่อเทียบกับ การค้าพลังงานทั่วโลก ทั้งญี่ปุ่น เกาหลีใต้ อินเดีย และพันธมิตร ต้องอาศัย เส้นทางคมนาคมนี้ เพื่อความมั่นคงทางพลังงาน

ในช่วงที่เกิด วิกฤตการณ์ปิดล้อมทางทะเล และการตรวจสอบเรือสินค้า การเผชิญหน้า ก็ยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น เมื่อมีการตรวจพบการวางทุ่นระเบิด ซึ่งทางหน่วยงานความมั่นคง วิเคราะห์ว่า กระบวนการในการเคลียร์พื้นที่และการกู้ภัย ต้องใช้เวลาไม่ต่ำกว่าครึ่งปี ซึ่งหมายความว่า ต่อให้ทั้งสองฝ่ายสามารถ จับมือกันได้ ในวันนี้ การขนส่งน้ำมันดิบ ให้กลับมา สมบูรณ์ 100% ย่อมต้องเผชิญกับความล่าช้า

ภายใต้ วิกฤตการณ์ที่ซับซ้อนนี้ บทบาทที่น่าสนใจ คือความพยายามของประเทศปากีสถาน ในการสร้างสันติภาพ แม้ว่าที่ผ่านมาปากีสถาน อาจไม่ใช่ ผู้ไกล่เกลี่ยหลักในเวทีการเมืองระดับโลก ทว่าในสถานการณ์ปัจจุบัน ผู้นำรัฐบาลและกองทัพ สามารถรักษาความสัมพันธ์และ ช่องทางการสื่อสาร กับทั้งทางฝั่งวอชิงตันและเตหะราน ได้อย่างต่อเนื่อง

การผลักดันนี้ ถูกเรียกว่า "กระบวนการอิสลามาบัด" หวังที่จะ เปลี่ยนการหารือแบบเฉพาะกิจ ให้กลายเป็น กรอบความร่วมมือและการทูตในระยะยาว อันเป็นปัจจัยบวก เพราะมันหมายความว่า แม้การเจรจาในสัปดาห์นี้จะยังไม่สำเร็จ แต่ช่องทางในการติดต่อและ โอกาสในการสร้างสันติภาพ ไม่ได้ถูกปิดตายลงอย่างสิ้นเชิง ซึ่งเหล่านักลงทุนและ ผู้ประกอบการทั่วโลก จำเป็นต้องเฝ้าระวัง อย่างใกล้ชิดต่อไป